Nieuwsbrief #4

Nieuwsbrief #4

07-04-2022

 

Contact allergie en allergische reacties

Wat is een allergisch reactie?

Ons lichaam komt dagelijks met heel veel stoffen in aanraking. Het afweersysteem is bedoeld om stoffen die niet in of op het lichaam thuis horen op te ruimen. Bij een allergie beschouwt het afweersysteem een dergelijk, onschuldige stof, als gevaarlijk en ruimt deze op met een ontstekingsreactie1. De verschijnselen bij een allergische reactie zijn in drie vormen onder te verdelen, naar de plaats waar de allergie tot uiting komt. Er bestaan luchtweg-, huid-, en maag-darm allergieën. De plaats waar de allergie tot uiting komt is vaak ook de plaats waar de stof die de allergie veroorzaakt het lichaam betreedt, maar dat hoeft niet. Je kunt huiduitslag oplopen van iets dat je op je huid krijgt, eet of inademt. Zo vertonen veel zuigelingen en jonge kinderen die allergisch zijn voor koemelk, huiduitslag. De stoffen die een allergische reactie veroorzaken zijn vaak eiwitten, zoals die in ons voedsel zitten en ook in bijvoorbeeld kattenharen, stuifmeel en sommige medicijnen. De allergische reactie op eiwitten treedt onmiddellijk op na het binnendringen en kan zeer hevig zijn. Het is vooral deze snelle reactie die zich vaak niet beperkt tot de plaats van binnendringen, maar zich door het hele lichaam verbreidt. In zeldzame gevallen zijn de gevolgen zeer ernstig: de bloeddruk daalt en het slachtoffer verkeert in shocktoestand. Dat kan fataal zijn. Vooral wespen- en bijensteken en voedingsmiddelen als pinda’s, noten, zaden, schelpdieren, melk, eieren en selderij kunnen zo’n hevige reactie uitlokken. Wie voor deze voedingsmiddelen allergisch is en al eens zo’n shock heeft doorgemaakt moet daarom erg uitkijken.
De allergische reactie op andere stoffen dan eiwitten is meestal trager van aard. Zij komt één tot drie dagen na het contact met de veroorzakende stof en leidt niet tot shock2.

Allergische huidreactie en contactallergie

Een allergische reactie van de huid uit zich in de vorm van huiduitslag oftewel eczeem: roodheid, jeuk, zwellingen, schilfers en korsten. Ook het directe contact van de huid met bepaalde stoffen kan tot een allergische reactie van de huid leiden. Zo krijgen sommige mensen huiduitslag als ze latexhandschoenen aantrekken, een groeiend probleem voor artsen en verpleegkundigen. De reactie kan worden opgeroepen door latex zelf. en ook door kleine hoeveelheden erin achtergebleven stoffen (toevoegsels) die zijn gebruikt bij de productie2. Andere veel voorkomende contactallergenen zijn: onedele metalen, geurstoffen, conserveermiddelen, rubber, lijm, geneesmiddelen, crèmes en zalven. Denk bijvoorbeeld aan nikkel in goedkope sieraden en parfum in toiletartikelen en cosmetica1.

Hoe kan een contact allergie worden vastgesteld?

Om een contact allergie vast te stellen kan er allergologisch onderzoek worden uitgevoerd. Dit gebeurt vaak doormiddel van plakproeven. Meestal worden deze plakkertje op de rug geplakt. Onder de plakkertjes is een lage concentratie van een bepaalde stof geplaatst, waarvan vermoed word dat het de allergische reactie zou kunnen veroorzaken. De plakker worden na enkele dagen verwijderd en word er beoordeeld of de stof eczeem veroorzaakt heeft1.

Welk advies kan je in de apotheek geven?

Wanneer je vermoed dat de huiduitslag bij een patiënt zou kunnen worden veroorzaakt door een allergische reactie, stuur ze door naar de huisarts. De huisarts kan vervolgens bepalen of er verder onderzoek nodig is1. Wanneer een patiënt zelf weet voor welke stof er een contactallergie kan optreden kan je hier rekening mee houden in het adviseren van een crème of zalf. Alle indifferente huidverzorgingsproducten van Bipharma hebben een ingrediëntenlijst met INCI-benaming. Zodat jij precies kunt terug zien of de desbetreffende stof gebruikt is in het product.

Huidreactie door insecten- of kwallenbeet.

Insecten beten, steken, of aanraking met insectenhaartjes, zoals bij de eikenpocessierups, kunnen ook voor een huidreactie zorgen. Dit kan zich uiten in eczeem of zorgen voor jeuk, rode huid en bultjes. Maar ook kwallenbeten of aanraking met bepaalde plantensoorten, zoals brandnetels, kunnen deze reacties tot gevolg hebben. Vaak is dit een tijdelijke reactie van de huid en blijft deze, in tegenstelling tot een contact allergie, niet chronisch aanwezig. Voor een dergelijke reactie kan je Mentholgel smeren. Mentholgel heeft een verkoelend en kalmerend effect of de geprikkelde en branderige huid. Doordat het een gel op waterbasis is, kan deze makkelijk worden aangebracht op elk type huid.

 

1. Galimont, A. "Contact-allergisch eczeem"; UA uitsluitend Apothekersassistenten; nummer 1, 2022, blz. 10-11.

2. Njoo, M. D. (2022). "Allergie". Huidarts.com.